विचार/ब्लग

कानुनले नरोकेको कुरा राजनीतिक संस्कारले रोक्नुपर्दैन? एमालेको केन्द्रीय समितिले २०८२ साउनमा पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको दलीय राजनीतिमा पुनरागमनलाई ‘संविधानको भावनाविपरीत’ ठहर गरेको थियो। तर, सोही पार्टीले असोजमा उनलाई ‘वरिष्ठ नेता’ बनायो र अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले नै शपथ गराए। यसका लागि विधानमै नभएको पद सिर्जना गर्न ‘अवरोध फुकाउने’ प्रावधान प्रयोग गरियो। आखिर बीचमा के बदलियो? संविधान बदलिएको छैन, तर्क पनि बदलिएको छैन। बदलिएको छ त केवल राजनीतिक शक्ति सन्तुलन। यही घटनाले एउटा गम्भीर प्रश्न उठाएको छ—हामीले संवैधानिक पदपछिको राजनीतिक पुनरागमनलाई सिद्धान्तको… पुरा पढौ

काठमाडौं । नागढुङ्गा–सिस्नेखोला सुरुङमार्ग सञ्चालनमा आएपछि काठमाडौं प्रवेशका लागि यातायातको नयाँ विकल्प थपिएको छ। तर, यसको सञ्चालनसँगै त्रिभुवन राजपथअन्तर्गत बलम्बु–गुर्जुधारा सडकखण्डमा बढ्दो सवारी चाप र ट्राफिक जामले नयाँ चुनौतीसमेत सिर्जना गरेको छ। सुरुङमार्गबाट बलम्बुमा निस्कने सवारीसाधन, विभिन्न जिल्ला तथा गन्तव्यतर्फ जाने सार्वजनिक यातायात र स्थानीय सवारीसाधनको चापका कारण यस सडकखण्डमा आवागमन असहज बन्दै गएको छ। दैनिक कार्यालय जाने कर्मचारी, विद्यार्थी, बिरामी बोकेका एम्बुलेन्स तथा अन्य अत्यावश्यक सेवाका सवारीसाधनसमेत समयमै गन्तव्यमा पुग्न नसक्ने अवस्था सामान्य समस्या होइन। यसको अर्को गम्भीर पक्ष… पुरा पढौ

स्थानीय निर्वाचनको बहस : दलको छनोट, जनताको विवेक र शासनको परिणाम स्थानीय निर्वाचनमा सडक, खानेपानी, शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी र विकासका अनेकौँ प्रतिबद्धता सुनिन्छन्। उम्मेदवार घरदैलोमा पुग्छन्, दलहरू घोषणापत्र सार्वजनिक गर्छन् र मतदाताले आफ्ना अपेक्षा राख्छन्। तर यी सबै बहसको केन्द्रमा हुनुपर्ने एउटा आधारभूत प्रश्न प्रायः ओझेलमा पर्छ—स्थानीय सरकारलाई प्राप्त अधिकार, स्रोतसाधन र जिम्मेवारीलाई नागरिकको जीवनमा देखिने परिणाममा कसरी बदल्ने? नेपालको संविधान र स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ ले स्थानीय तहलाई नागरिकको नजिकको सरकारका रूपमा महत्त्वपूर्ण अधिकार र जिम्मेवारी दिएका छन्।… पुरा पढौ

भोटेकोसी–त्रिशूली विपद्ले सिकाएको पूर्वाधार, जोखिम र विकासको पाठ — इ. रमेश सुवेदी यस वर्षको भोटेकोसी–त्रिशूली बाढी र पहिरोले नेपाललाई एउटा कठोर प्रश्न सोधेको छ: हामीले विकासका नाममा निर्माण गरेका संरचना कति सुरक्षित थिए? र, अब हामी फेरि त्यही ठाउँमा, त्यही सोच र त्यही डिजाइनमा निर्माण गर्ने हो कि यसपटक नयाँ पाठ सिकेर अघि बढ्ने हो? सरकारको क्षति तथा आवश्यकता मूल्यांकनअनुसार यस विपद्बाट कुल क्षति तथा नोक्सानी करिब २.७ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ भने पुनःस्थापना तथा पुनर्निर्माणका लागि करिब ४.७… पुरा पढौ

— इ. रमेश सुवेदी (वरिष्ठ इन्जिनियर तथा स्थानीय विकास विज्ञ) नेपाली कांग्रेसले आफ्नो नयाँ विधानअनुसार केन्द्रीय कार्यसमितिको आकार विस्तार गरी २९७ सदस्यीय बनाएको छ। एक सभापति, एक वरिष्ठ उपसभापति, चार उपसभापति, तीन महामन्त्री र १५ सहमहामन्त्रीसहितको यो संरचनाले विभिन्न समुदाय, प्रदेश, महिला, युवा तथा पेसागत क्षेत्रको प्रतिनिधित्व समेट्ने प्रयास गरेको देखिन्छ। समावेशिता लोकतन्त्रको आधारस्तम्भ हो—यसमा दुई मत छैन। तर, यहाँ एउटा गम्भीर प्रश्न उब्जिन्छ: के ठूलो संगठनात्मक संरचना नै बलियो राजनीतिक संगठनको प्रमाण हो? मेरो विचारमा, होइन। १. समावेशिता: संख्या… पुरा पढौ

स्थानीय तहको निर्वाचनका सन्दर्भमा अब दुईमध्ये एउटा स्पष्ट बाटो रोज्नुपर्ने देखिन्छ , या त स्थानीय चुनावलाई दलीयरहित बनाउने, या रास्वपाले उम्मेदवार छनोटमा अत्यन्तै सुझबुझ, विवेक र संस्थागत गम्भीरता अपनाउने। ‘घण्टी’ चिह्नप्रतिको लोकप्रियताकै आधारमा जोसुकै उम्मेदवारलाई अघि सारेर निर्वाचित गराउनु स्थानीय लोकतन्त्र र पालिकावासीप्रतिको अन्याय हुनेछ। उम्मेदवार छनोट गर्दा पार्टीले व्यक्तिको इमानदारी, सार्वजनिक जीवनप्रतिको निष्ठा, जनमत, स्थानीय मुद्दाको बुझाइ तथा परिणाममुखी काम गर्ने सामर्थ्यलाई गम्भीर रूपमा मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ। केवल चुनाव चिह्नको लोकप्रियताका आधारमा फेरि अक्षम जनप्रतिनिधि निर्वाचित हुने हो भने त्यसको… पुरा पढौ

बागलुङ। बागलुङको जैमिनी नगरपालिका–१, कुस्मीसेरामा पिता रुद्रप्रसाद आचार्य र माता सीता आचार्यको काखबाट वि.सं. २०५८ साल जेठ २५ गते जन्मिएका सुजन आचार्य बाल्यकालदेखि नै समाज र सञ्चार क्षेत्रप्रति रुचि राख्ने युवा सञ्चारकर्मी हुन्। सानैदेखि समाजमा भइरहेका गतिविधि, गाउँघरका समस्या, नागरिकका दुःख–सुख तथा स्थानीय घटनाक्रमलाई नजिकबाट नियाल्दै आएका आचार्यको मनमा आफ्नो समाजको आवाजलाई व्यापक रूपमा सार्वजनिक गर्ने चाहना थियो। यही चाहनाले उनलाई सञ्चार क्षेत्रमा प्रवेश गरायो। सञ्चार यात्राको प्रारम्भिक चरणमा समाचारदाताका रूपमा सक्रिय बनेका आचार्यले लामो समय रेडियो प्राविधिकका रूपमा पनि… पुरा पढौ

भदौ ४ गतेको रात मेरो जीवनका लागि निकै पीडादायी रह्यो। राति अचानक अत्यधिक टाउको दुख्न थाल्यो। दुखाइ यति धेरै थियो कि रातको करिब ३ बजे धौलागिरी प्रादेशिक अस्पतालको आकस्मिक कक्षमा पुग्नुपर्‍यो। स्वास्थ्य परीक्षणसँगै डेंगुको परीक्षण गराउँदा रिपोर्ट पोजेटिभ आयो। डेंगु भन्ने सुनेको त थिएँ, तर आफैंलाई नहुँदासम्म यसको पीडा र कठिनाइ कति गाह्रो हुन्छ भन्ने वास्तविक रूपमा महसुस गरेको थिइनँ। डेंगु पोजेटिभ भएपछि शरीर निकै कमजोर हुने, ज्वरो आउने, टाउको दुख्ने, शरीर गल्ने, खान मन नलाग्ने र खाएको खानासमेत स्वादिलो… पुरा पढौ

डिजिटल प्रविधिको विस्तारसँगै हाम्रो दैनिक जीवन निकै सहज बनेको छ। बैंकिङदेखि किनमेल, सञ्चारदेखि आर्थिक कारोबारसम्म अधिकांश काम घरमै बसेर गर्न सकिने भएको छ। तर प्रविधिको यही सहजतासँगै डिजिटल ठगी र साइबर स्क्यामका घटना पनि तीव्र रूपमा बढिरहेका छन्। नेपालमा पछिल्लो समय विभिन्न बहाना बनाएर गरिने डिजिटल ठगी, आर्थिक स्क्याम तथा भावनात्मक ठगीका घटना निरन्तर सार्वजनिक भइरहेका छन्। यस्तो अवस्था देख्दा एउटा गम्भीर प्रश्न उठ्छ—के हामी छिट्टै धनी बन्ने लोभमा परिरहेका छौँ, कि हामीमा अझै पर्याप्त वित्तीय तथा डिजिटल साक्षरता विकास… पुरा पढौ

काठमाडौं क्यान्सर सेन्टर र क्यान्सर सपोर्ट एन्ड अवेयरनेस नेपाल (CSAN) ले क्यान्सर रोगको रोकथाम, समयमै पहिचान तथा उपचारसम्बन्धी जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले पत्रकार सम्मेलन आयोजना गरेर जानकारी गराएको छ। काठमाडौंस्थितमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा  क्यान्सर रोग भरसक नेपाली लाई नलागाेस् तर लागेरइण्डिया चाइना सिंगापुरमा महंगोमा उपचार गर्नुभन्दा नेपाल मै सस्तोमा उपचार गर्न गराउन आफुहरूले काम गरिरहेकाे नेपालमा क्यान्सरको उपचार महंगो यहाँ शुरू नगराै बाहिर जानुपर्छ जान दियौं भन्ने भाष्य रहेकोकाठमाडौं क्यान्सर सेन्टरका डाक्टर अन्जनी कुमार झाले बताए । डाक्टर झा ले… पुरा पढौ