
धार्मिक पर्यटनको महत्त्वाकाङ्क्षी योजना अधुरै, निर्माण सम्पन्न हुने टुङ्गो छैन
पर्वत, मंसिर ६ ।
पर्वतको कुश्मामा धार्मिक तथा पर्यटकीय आकर्षणको प्रमुख गन्तव्य बनाउने उद्देश्यले निर्माण सुरु गरिएको ७८ फिट अग्लो शिव–पार्वतीको संयुक्त मूर्ति बजेट अभावका कारण अलपत्र परेको छ। विश्वकै अग्लो शिव–पार्वतीको संयुक्त मूर्ति निर्माण गर्ने लक्ष्यसहित अघि बढाइएको महत्त्वाकाङ्क्षी आयोजना आवश्यक आर्थिक स्रोतको अभावमा प्रभावित बनेको हो।
धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक पहिचान र पर्यटन प्रवर्द्धनलाई जोड्ने उद्देश्यले सुरु गरिएको यस परियोजनाले प्रारम्भमा स्थानीयवासी तथा पर्यटनप्रेमीमा उत्साह जगाएको थियो। मूर्ति निर्माण सम्पन्न भएपछि कुश्मालाई धार्मिक पर्यटनको नयाँ गन्तव्यका रूपमा स्थापित गर्न सकिने अपेक्षा गरिएको थियो। तर निर्माण सुरु भएको लामो समय बितिसक्दा पनि पर्याप्त बजेटको व्यवस्था हुन नसक्दा आयोजना अझै अधुरै छ।
पर्यटन प्रवर्द्धनको सम्भावना बोकेको आयोजना
पर्वतको कुश्मा पछिल्लो समय धार्मिक, प्राकृतिक तथा साहसिक पर्यटनका कारण चर्चामा रहँदै आएको छ।
अग्ला झोलुङ्गे पुल, बन्जी जम्प, प्राकृतिक दृश्यावलोकन तथा धार्मिक स्थलका कारण कुश्मामा आन्तरिक र बाह्य पर्यटकको आकर्षण बढ्दै गएको छ।
यस्तो अवस्थामा ७८ फिट अग्लो शिव–पार्वतीको संयुक्त मूर्ति निर्माण सम्पन्न हुन सकेमा कुश्माको पर्यटनमा थप आकर्षण थपिने अपेक्षा गर्न सकिन्छ। मूर्ति अवलोकन तथा दर्शनका लागि देशका विभिन्न जिल्लासँगै छिमेकी मुलुकबाट समेत धार्मिक पर्यटक भित्र्याउन सकिने सम्भावना छ।
यसबाट स्थानीय होटल, रेस्टुरेन्ट, यातायात, व्यापार व्यवसाय तथा रोजगारीका अवसर विस्तारमा समेत सहयोग पुग्न सक्छ। तर पर्यटन विकासको सम्भावना बोकेको आयोजना नै लामो समयदेखि अधुरो रहनुले यसको उद्देश्य प्राप्तिमा चुनौती थपिएको छ।
बजेट सुनिश्चित नगरी सुरु गरिएका आयोजना अलपत्र
ठूला तथा महत्त्वाकाङ्क्षी आयोजना सुरु गर्दा आवश्यक आर्थिक स्रोत, निर्माणको चरणबद्ध योजना र दीर्घकालीन बजेट व्यवस्थापन सुनिश्चित गर्नु आवश्यक हुन्छ। तर पर्याप्त स्रोतको सुनिश्चितताबिना सुरु गरिएका विकास आयोजनाहरू बीचमै रोकिने समस्या नेपालमा नयाँ होइन।
कुश्माको शिव–पार्वती मूर्ति निर्माणमा पनि यस्तै समस्या देखिएको छ। आयोजना सम्पन्न गर्न कति बजेट आवश्यक पर्छ, हालसम्म कति रकम खर्च भएको छ र बाँकी काम पूरा गर्न थप कति स्रोत जुटाउनुपर्ने हो भन्ने विषयमा स्पष्ट जानकारी सार्वजनिक हुनु आवश्यक छ।
आयोजनालाई पूर्णता दिन स्थानीय, प्रदेश र संघीय सरकारबीच आवश्यक समन्वय गरी बजेट व्यवस्थापनका लागि ठोस पहल गर्नुपर्ने देखिन्छ।
सम्बन्धित निकायको ध्यान कहिले जाने ?
धार्मिक तथा पर्यटकीय महत्त्व बोकेको आयोजना लामो समयसम्म अधुरो रहँदा यसको उद्देश्य नै ओझेलमा पर्ने चिन्ता बढेको छ। स्थानीयवासी तथा पर्यटनप्रेमीले पनि निर्माण कार्यले गति लिन नसकेको विषयमा चासो व्यक्त गर्ने गरेका छन्।
आयोजना व्यवस्थापन पक्षले निर्माणको वर्तमान अवस्था, हालसम्म भएको प्रगति, खर्च विवरण, बाँकी काम र सम्पन्न गर्न लाग्ने कुल लागतबारे सार्वजनिक जानकारी गराउन आवश्यक छ। साथै आयोजना सम्पन्न गर्ने स्पष्ट कार्ययोजना र समयसीमा तय गरी निर्माणलाई अघि बढाउन सम्बन्धित निकायले पहल गर्नुपर्ने देखिन्छ।
घोषणा होइन, निर्माण सम्पन्न भएको हेर्न चाहन्छन् नागरिक
कुश्माको पहिचान र पर्यटन विकाससँग जोडिएको ७८ फिट अग्लो शिव–पार्वतीको संयुक्त मूर्ति निर्माण केवल एउटा संरचना निर्माण गर्ने विषय मात्र होइन। यो धार्मिक आस्था, पर्यटन प्रवर्द्धन र स्थानीय आर्थिक समृद्धिसँग जोडिएको सम्भावनायुक्त परियोजना हो।
तर महत्त्वाकाङ्क्षी योजना घोषणा गरेर मात्र विकासले पूर्णता पाउँदैन। त्यसका लागि पर्याप्त बजेट, स्पष्ट कार्ययोजना, प्रभावकारी अनुगमन र जिम्मेवार कार्यान्वयन आवश्यक हुन्छ।
विश्वकै अग्लो शिव–पार्वतीको संयुक्त मूर्ति निर्माण गर्ने लक्ष्यसहित सुरु गरिएको आयोजना कहिले सम्पन्न हुन्छ ? बजेट अभावको समस्या समाधान गर्न सम्बन्धित निकायले कहिले ठोस पहल गर्छन् ?
कुश्माको धार्मिक तथा पर्यटकीय भविष्यसँग जोडिएको यो आयोजना अलपत्र अवस्थाबाट मुक्त भएर कहिले पूर्णता पाउँछ भन्ने प्रतीक्षामा स्थानीयवासी र पर्यटनप्रेमी रहेका छन्।










