राजावादी आन्दोलनको प्रत्यक्ष रिपोर्टिङको क्रममा पत्रकारको घरमा आगलागी, सुनियोजित हत्या भएको आशंका राजधानीको तिनकुनेमा चैत १५ गते भएको राजावादी आन्दोलनको प्रत्यक्ष रिपोर्टिङ गरिरहेका एभिन्युज खबरका क्यामेरापर्सन तथा फोटो पत्रकार सुरेश रजकको घरमा आगलागी गराई हत्या गरिएको घटना दुई साता बितिसक्दा पनि सरकारले कुनै ठोस प्रतिक्रिया नजनाएको भन्दै विभिन्न सञ्चारकर्मी तथा अधिकारकर्मीहरूले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
घटनाको दिन पत्रकार रजकले आन्दोलन स्थल नजिकैको एक घरको माथिल्लो तलाबाट प्रत्यक्ष प्रसारण गरिरहेका थिए। उनी रिपोर्टिङ गरिरहँदा सोही घरमा आगलागी भयो, जुन दृश्य प्रत्यक्ष प्रसारणमै देखिएको थियो। प्रारम्भमा दुर्घटना ठानिएको यो घटनालाई अहिले सञ्चारमाध्यम, प्रत्यक्षदर्शी र भिडियो फुटेजहरूको विश्लेषणपछि योजनाबद्ध हत्या मानिएको छ।
सरकारी अनुमति र अराजकता
सरकारले राजावादी नेताद्वारा आयोजित उक्त सभाको लागि दुर्गा प्रसाईंलाई तिनकुने क्षेत्र सभा गर्न स्वीकृति दिएको थियो। सभा सुरु भएपछि प्रदर्शन हिंसात्मक बनेको थियो—सडकमा तोडफोड, आगजनी र अराजक गतिविधिहरू देखिए। यही घटनाको रिपोर्टिङ गरिरहेका रजक उक्त घरमा पसेर आन्दोलनकारीहरूले गरेका गतिविधि क्यामेरामा कैद गरिरहेका थिए।
सुरक्षाको अभाव र बेपर्वाही आरोप
रजक संकटपूर्ण अवस्थामा कार्य गरिरहेका थिए भन्ने जानकारी एभिन्युज खबरका अध्यक्ष भास्करराज राजकर्णिकारले प्रहरी प्रमुखदेखि प्रमुख जिल्ला अधिकारीसम्मका सम्बन्धित निकायलाई समयमै दिएका थिए। तर, आवश्यक सुरक्षा प्रवन्ध नगरेको कारण यो घटनालाई रोक्न नसकेको स्पष्ट देखिन्छ।
आगलागीपछि घरमा प्रवेश गरेका आन्दोलनकारीहरू सजिलै बाहिर निस्कन सफल भए, तर रजक भने कोठाभित्रै फसे। उनी प्रयोग गरिरहेका दुई मोबाइलमध्ये एउटा मात्र फेला परेको छ भने मुख्य क्यामेरा र अर्को मोबाइल अहिलेसम्म बेपत्ता छ। यसले घटनालाई पूर्वनियोजित बनाएको आशंका थप बलियो बनाएको छ।
शव बरामद, तर न्याय टाढा
घटनास्थलबाट रजकको जलेको शव फेला परेको छ। यद्यपि, अहिलेसम्म सरकारद्वारा कुनै ठोस छानबिन समिति गठन गरिएको छैन, न त दोषी पहिचान र कारबाहीमा कुनै प्रगति भएको छ। एभिन्युज टेलिभिजन र नेपाल पत्रकार महासंघले सरकारसँग छानबिन, दोषीमाथि कारबाही, रजकलाई सहिद घोषणा तथा क्षतिपूर्ति माग गर्दै विभिन्न कार्यक्रमहरू सार्वजनिक गरे पनि अपेक्षित प्रभाव देखिएको छैन।
अरूकाे लागि बाेल्ने पत्रकारको लागि काे बाेल्ने
सबैको पक्षमा बाेल्ने लेख्ने पत्रकारको राजधानीको मुटु मानिने तिनकुनेमा दिनदाहदै हत्या हुदापनि यसको पक्षमा बाेल्ने लेख्ने सशक्त रूपमा आवाज उठाउने बिराेध गर्ने पत्रकार ,मानवअधिकार लगायतका संघसंस्था कमै देखिन्छ ।जसले हजारौं हजार पीडितकाे पक्षमा आवाज उठाएर न्याय दिलाउने भुमिका खेल्यो आज त्यहीँ आवाज उठाउने जनतालाई सत्य तथ्य वास्तविक रूपमा बाहिर ल्याउने भुमीका खेल्ने पत्रकारकाे हत्या हुदा पनि सराेकारवाला निकाय चुपचाप लागेको देख्दा
भाेलीका दिनमा पत्रकारले जाेखिम माेलेर पत्रकारिता गर्ने साहस गर्ने देखिदैन यसले पत्रकारलाई मिडिया लाई कमजोर बनाउने देखिन्छ ।
एभिन्युज टेलिभिजन लाई कमजोर बनाउने प्रयास
देश र जनता राष्ट्र राष्ट्रियताकाे पक्षमा आफ्नो स्थापना कालदेखि सशक्त रूपमा आवाज उठाउदै आएको राष्ट्र कै सर्वश्रेष्ठ खबर च्यानल एभिन्युज खबर टेलिभिजन लाई कसरी कमजोर बनाउन सकिन्छ भनेर बेलाबेलामा एभिन्युज माथि प्रहार हुदै आएको कुरा घामझै छर्लङ्ग छ ।एभिन्युज टेलिभिजनका पत्रकार वीरेन्द्र साह ,यादव पाैडेलकाे हत्याकाण्डले पनि पुष्टि गरिसकेको छ सुरेश रजक
हत्या पनि त्यसैको अर्को श्रृङखला हाे भन्ने कुरा स्पष्ट छ हत्याकाण्ड लाई भब्य तब्य आगलागीकाे घटना हाे भन्ने जतिसुकै पुष्टि गर्न खाेजेपनी त्यो कसैले बिश्वास गर्ने वाला छैन ।
निष्कर्ष
एक पत्रकारको कार्यक्षेत्रमै भएको हत्या–त्यो पनि प्रत्यक्ष प्रसारणको क्रममा भएको घटना–ले नेपाली सञ्चार जगत् र लोकतान्त्रिक अधिकारप्रति गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। यदि पत्रकारहरूको सुरक्षामा यस्तो लापरवाही देखाइन्छ भने अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको अवस्था कति कमजोर छ भन्ने बुझ्न गाह्रो पर्दैन। सुरेश रजकको न्यायका लागि सशक्त र स्वतन्त्र छानबिन मात्र होइन, पत्रकार सुरक्षासम्बन्धी नीति र व्यवहारमा आमूल सुधार अपरिहार्य देखिन्छ।
