काठमाडौँ — नेपाली रैथाने खानाको संरक्षण, पुनरुत्थान र प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यसहित सञ्चालन हुँदै आएको ‘भोजनलिपि स्वाद’ कार्यक्रमको चौथो संस्करण यही असार १५ गते काठमाडौँमा हुने भएको छ।
कार्यक्रमबारे जानकारी गराउन आइतबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा आयोजकहरूले नेपाली मौलिक खानाको विविधता, पोषणयुक्त तत्व र सांस्कृतिक महत्त्वबारे प्रकाश पारेका थिए।
कार्यक्रमको संयोजन नेपाली खाना प्रवर्द्धन अभियान र सिलौटो कटेजले संयुक्त रूपमा गरेका हुन्। यस पटकको संस्करण राष्ट्रिय धान दिवसको अवसर पारेर आयोजना गरिँदैछ, जसले नेपाली कृषि, खानपान संस्कृति र स्थानीय उत्पादनको सम्बन्धलाई पनि उजागर गर्नेछ।
प्रवर्द्धन हुने सामग्री र विशेषता:
चौथो संस्करणमा नेपाली परिकारसँगै निम्न मौसमी कृषि उपजहरूको प्रवर्द्धन गरिनेछ:मोहि (पौष्टिक पेय)
मह (प्राकृतिक मिठास)
गाईको घ्यू (शुद्ध र आयुर्वेदिक गुणयुक्त)
तोरीको तेल (परम्परागत खाना पकाउने माध्यम)
नेपाली कफी (उत्कृष्ट स्वाद र सुगन्ध)
कार्यक्रममा थालिचित्र, परिकार प्रदर्शनी, सेफ डेमो, खाना स्वाद परीक्षण, कृषक सम्मान, र सांस्कृतिक प्रस्तुति समेत समावेश गरिने बताइएको छ।
सेफहरूको सहभागिता र अनुभव:कार्यक्रममा सहभागी सेफहरू नेपाली खानालाई स्वदेशमा मात्र होइन, विदेशमा पनि चिनाउने अभियानमा लागिपरेका छन्। वरिष्ठ सेफ गोविन्द नरसिंह केसी, गणेश ढकाल, लक्ष्मण भण्डारी, शिवहरि घिमिरे, हरि आले मगर र नयाँ पुस्ताका सेफ पूर्ण श्रेष्ठ, इङ्वा सुब्बा लगायतले आ-आफ्नो विशेष परिकार प्रस्तुत गर्नेछन्।
सेफ घनश्याम कँडेलले हालै प्रकाशित ‘टिमुर’ पुस्तकमा नेपाली मसला संस्कृतिको महत्त्व दर्शाएका छन् भने, अर्का सेफ दुर्गा खड्कासँगको सहलेखनमा ‘भोजनलिपि’ कुकबुक प्रकाशनको तयारी अन्तिम चरणमा रहेको जानकारी दिइएको छ।
समुदाय र व्यवसाय जोड्ने प्रयास:कार्यक्रमले कृषक, सेफ, रेष्टुराँ व्यवसायी र उपभोक्तालाई एउटै मञ्चमा ल्याउने लक्ष्य लिएको छ। संयोजक देवीप्रसाद सापकोटाका अनुसार, यो अभियान स्थानीय उत्पादनलाई प्राथमिकता दिँदै खाद्य सुरक्षामा पनि योगदान पुर्याउनेछ।
सिलौटो कटेजका सञ्चालक मोहन भण्डारीले भने, “खानाको स्वाद र संस्कृति सँगै उपभोक्ता र कृषकको सम्बन्ध प्रगाढ बनाउने अभियान व्यवसायीका लागि पनि अवसर हो।”
हस्पिटालिटी क्षेत्रको चुनौती र सम्भावना:
पत्रकार सम्मेलनमा संगीत उद्यमी मिलन मोक्तान, व्यवसायी राजेन्द्र केसी, सेफ विक्रम भिक्स, इङ्वा सुब्बा लगायतले नेपाली हस्पिटालिटी क्षेत्रको भविष्य, श्रम अभाव, सेफको सीप अभिवृद्धि र नयाँ पुस्ताको सहभागिताबारे आफ्नो धारणा राखे।
निष्कर्ष:
‘भोजनलिपि स्वाद’ कार्यक्रम खाना र संस्कृतिलाई जोड्ने एउटा रचनात्मक अभियान हो, जसले नेपाली स्वादको संरक्षण मात्र होइन, अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रतिनिधित्व गर्ने दीर्घकालीन सम्भावनासमेत बोकेको छ।
